Τρίτη, Απριλίου 24, 2018

Ο ζωγράφος της προεπαναστατικής Ρωσίας

Αποτέλεσμα εικόνας για Stanislav Zhukovsky 
Ο Στάνισλαβ Ζουκόφσκι (1873-1944)  ήταν γιος  ενός αριστοκράτη που στερήθηκε την περιουσία  του και το δικαιώματα ευγενείας, εξαιτίας της συμμετοχής  του στην πολωνική εξέγερση του 1863.Ο πατέρας του Stanislav Zhukovsky πιθανότατα δεν συμμετείχε ενεργά  στην εξέγερση, αλλά έχασε την περιουσία του ως αποτέλεσμα οικονομικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στους συμπαθούντες  την εξέγερση.

Ο πατέρας του  δεν μπόρεσε να κρατήσει το οικογενειακό κτήμα η περιουσία και έγινε μισθωτός, καθώς και οι περισσότεροι άλλοι εκπρόσωποι των Λευκορώσων -Πολωνών ευγενών. Η αποτυχία  των εξεγέρσεων, η εξορία των αδελφών του πατέρα του, η απώλεια της κληρονομιάς του, η ενοχλητική οικονομική κατάσταση της οικογένειας και οι εξαφανισμένες ελπίδες είχαν ουσιαστική επίδραση στην ψυχολογική αντίληψη της πραγματικότητας από τον καλλιτέχνη.
Σε αντίθεση με τη θέληση του πατέρα του, ο Στάνισλαβ Ζουκόφσκι έφυγε στη Μόσχα για να σπουδάσει ζωγραφική,το 1892. Πήρε μαθήματα από τον Ισαάκ Λεβιτάν και αποφοίτησε από το Κολλέγιο Ζωγραφικής, Γλυπτικής και Αρχιτεκτονικής της Μόσχας. Από το 1895 ο καλλιτέχνης συμμετείχε σε εκθέσεις , ενώ το 1899 ο πίνακάς του Νύχτα με φεγγαρόφωτο  αποκτήθηκε από την Γκαλερί Τετριακόφ.
. Ο Ζουκόβσκι έγινε διάσημος  τοπιογράφος , γιατί  είχε  ένα μοναδικό στυλ προβάλλοντας ιμπρεσιονιστικές μεθόδους και δεξιότητες, καθώς και ερμηνεύοντας την παράδοση της ρωσικής ρεαλιστικής σχολής. Δημιούργησε το δικό του στούντιο τέχνης στη Μόσχα, όπου εκπαίδευσε  πολυάριθμους μαθητές, συμπεριλαμβανομένων της   αβανγκαρτίστριας  Λιούμποβ Πόποβα και του νεαρού Βλαντιμίρ  Μαγιακόφσκι , που εργαζόταν τότε ως  ως καλλιτέχνης αφίσας . 
Ως ζωγράφος, ο Ζουκόφσκι άφησε μια κληρονομιά  για τον τρόπο  σύλληψης και απόδοσης  ρωσικών τοπίων, την καταγραφή  προ-επαναστατικών τοποθεσιών και  για το εσωτερικό των ρωσικών κτιριακών κατοικιών. Η κοινωνική του καταγωγή τον άφηνε δύσπιστο για την μπολσεβίκικη επανάσταση  και το 1923 έφυγε από τη Σοβιετική Ένωση για την προγονική πατρίδα του , την  Πολωνία,  που ήταν ήδη μια ανεξάρτητη χώρα.

Μετά τη γερμανική κατοχή της Πολωνίας, κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, συνελήφθη από τους Ναζί και κρατήθηκε σε στρατόπεδο διέλευσης κρατουμένων (Durchgangslager) στο Pruszków , όπου τελικά πέθανε το 1944.

Θεότρελη κωμωδία: το κινηματογραφικό χάπι της εκτόνωσης των μαζών από την κατάθλιψη της φτώχειας

Αποτέλεσμα εικόνας για Nothing Sacred iNothing Sacred (film)1937 - Wikipedia

 Μια "θεότρελη" κωμωδία , από τις πολλές που  έβγαλε το Χόλιγουντ , για να διασκεδάσει το αμερικανικό κοινό, που υπέφερε σε τεράστιο βαθμό από τις συνέπειες του καταστροφικού οικονομικού Κραχ , του 1929.

Οι δύο λαμπροί πρωταγωνιστές (Μαρς και Λομπάρντ)  έγραψαν μια από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες τους.


Απίστευτο!

Στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά βιβλιόφιλων στην Ευρώπη η Ελλάδα!Σχετική εικόνα

Σύμφωνα με έρευνα της Eurostat το 11,9% των Ελλήνων να απαντούν ότι το διάβασμα των βιβλίων είναι μία από τις κύριες ασχολίες στις οποίες αφιερώνουν χρόνο
Ένα από τα υψηλοτέρα ποσοστά βιβιλιόφιλων καταγράφονται στην Ελλάδα, με το 11,9% των Ελλήνων να απαντούν ότι το διάβασμα των βιβλίων είναι μία από τις κύριες ασχολίες στις οποίες αφιερώνουν χρόνο. Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα της Eurostat, που πραγματοποιήθηκε σε 15 χώρες της Ευρώπης από το 2008 έως το 2016, το 16,8% των ερωτηθέντων στη Φινλανδία δήλωσε πως το διάβασμα βιβλίων αποτελεί μία από τις κύριες δραστηριότητές τους στον ελεύθερο χρόνο τους και ακολουθούν η Πολωνία (16,4%), η Εσθονία (15%), η Ελλάδα και το Λουξεμβούργο (11,9%), η Γερμανία, η Ουγγαρία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Ιταλία, η Σερβία, το Βέλγιο, η Αυστρία, η Ρουμανία, η Γαλλία, η Νορβηγία και τελευταία η Τουρκία.
Επίσης, η έρευνα καταγράφει πως οι Ευρωπαίοι αφιερώνουν από δύο έως δεκατρία λεπτά κάθε ημέρα διαβάζοντας βιβλία. Οι Έλληνες αφιερώνουν περίπου 9 λεπτά την ημέρα στην ανάγνωση βιβλίων, με τους Εσθονούς να αφιερώνουν 13 λεπτά, ενώ το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφεται στη Γαλλία, με 2 λεπτά.
Στον αντίποδα το χαμηλότερο ποσοστό των δαπανών των νοικοκυριών για βιβλία, εφημερίδες και γραφική ύλη καταγράφεται στη Βουλγαρία και την Ελλάδα (0,6%), ενώ το υψηλότερο στη Σλοβακία. Το 2016, τα νοικοκυριά στη Σλοβακία αφιέρωσαν το μεγαλύτερο μερίδιο των συνολικών δαπανών τους σε βιβλία, εφημερίδες και γραφική ύλη (2,1%). Αμέσως μετά ακολουθούν τα νοικοκυριά στη Γερμανία (1,6%) και στην Πολωνία (1,4%).
Σύμφωνα με την έρευνα της Eurostat, κάθε χρόνο τα νοικοκυριά δαπανούν διπλάσιο ποσό για την αγορά βιβλίων, εφημερίδων και γραφικής ύλης από ό,τι για τα πακέτα διακοπών. Από την άλλη πλευρά, οι δαπάνες των νοικοκυριών γι' αυτά τα είδη ήταν λιγότερες από το ήμισυ των δαπανών τους για ψυχαγωγικές και πολιτιστικές υπηρεσίες.
Συνολικά οι δαπάνες για βιβλία, εφημερίδες και γραφική ύλη μειώνονται. Το 1995, το 1,8% της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών στην ΕΕ αφιερώθηκε σε αυτά τα είδη. Από τότε το μερίδιο συνεχώς μειώνεται φθάνοντας στο 1,1% το 2016. Το 2016, τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση δαπάνησαν πάνω από 90 δισ. ευρώ ή 1,1% της συνολικής καταναλωτικής τους δαπάνης για βιβλία, εφημερίδες και γραφική ύλη. Αυτό αντιπροσωπεύει το 0,6% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της ΕΕ ή περίπου 200 ευρώ ανά κάτοικο της ΕΕ.
Σε όλες τις χώρες, το ποσοστό των αναγνωστών βιβλίων είναι υψηλότερο στις γυναίκες απ' ό, τι στους άνδρες. Ωστόσο, οι άνδρες που διαβάζουν βιβλία, διαβάζουν για μεγαλύτερες χρονικές περιόδους από τις γυναίκες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε πολίτες 15 χωρών της Ευρώπης, ηλικίας 20 έως 74 ετών
______________________________

Αποτέλεσμα εικόνας για little prince animated gifs 
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ

(Απόσπασμα)

«Τα αστέρια δεν είναι ίδια για όλους τους ανθρώπους. Γι’αυτούς που ταξιδεύουν, τ’αστέρια είναι οδηγοί. Για άλλους δεν είναι παρά μόνο φωτάκια. Για άλλους - για τους σοφούς - είναι προβλήματα. Για κείνον τον επιχειρηματία, ήταν χρυσάφι. Μα όλα τα αστέρια είναι σιωπηλά. Εσύ θα έχεις αστέρια που δεν τα ‘χει κανείς…»
-Τι θέλεις να πεις;
«Όταν θα κοιτάζεις τον ουρανό τη νύχτα, κι αφού θα ζω σ’ένα απ’αυτά και θα γελώ σ’ ένα απ’αυτά, για σένα τότε θα’ναι σα να γελούν όλα τα αστέρια. Εσύ θα’χεις αστέρια που θα ξέρουν να γελούν!»
Και γέλασε...
«Και όταν πια θα σου περάσει η στενοχώρια (πάντα παρηγοριόμαστε), θα είσαι ευχαριστημένος που με γνώρισες. Θα είσαι πάντα φίλος μου. Θα έχεις πάντα διάθεση να γελάσεις μαζί μου. Και θ’ανοίγεις πότε-πότε το παράθυρο, έτσι, για γούστο… Και οι φίλοι σου θα παραξενεύονται που θα σε βλέπουν να γελάς κοιτάζοντας τον ουρανό. Κι εσύ τότε θα λες: "Ναι, τ’αστέρια με κάνουν πάντα να γελώ". Και θα σε παίρνουν για τρελό. Θα σου ‘χω παίξει άσχημο παιχνίδι…»
Και γέλασε ξανά...
«Θα είναι σαν να σου’χα δώσει, αντί για αστέρια, ένα σωρό κουδουνάκια που ξέρουν να γελούν…»
Αποτέλεσμα εικόνας για little prince animated gifs
«Ο Μικρός Πρίγκιπας», με στοιχεία παραμυθιού, μας ταξιδεύει σ’ έναν φανταστικό κόσμο όπου συναντούμε διαφορετικούς τύπους ανθρώπων, σύμβολα και ιδιοφυείς αλληγορίες. Οι στόχοι, οι αξίες, τα συναισθήματα και ο ρόλος του κάθε ανθρώπου στη ζωή βρίσκονται στη σκέψη του συγγραφέα που οδηγεί τις λέξεις και τα σκίτσα του. Ένα αριστούργημα που γεννήθηκε τη δύσκολη εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, επιχειρώντας να δώσει ένα μάθημα ζωής και ανθρωπιάς.
Το αγαπημένο βιβλιο γενιών και γενιών πετάει ελεύθερα στο Διαδίκτυο από τον Απρίλιο του 2015, με την έγκριση των εκδόσεων Σαΐτα!
Κατεβάστε τον «Μικρό Πρίγκιπα» σε μορφή pdf εδώ.
Εναλλακτικά ακούστε το αγαπημένο βιβλίο σε ως audio book.

Δευτέρα, Απριλίου 23, 2018


«Αστυνομική λογοτεχνία και δημοσιογράφοι» 

 

του Φίλιππου Φιλίππου


«Αστυνομική λογοτεχνία και δημοσιογράφοι» του Φίλιππου Φιλίππου
Ο σημαντικότερος Έλληνας συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων, ο Γιάννης Μαρής (1916-1979), υπήρξε καταξιωμένος δημοσιογράφος. Ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα από την εφημερίδα Μάχη, κάνοντας ρεπορτάζ, γράφοντας άρθρα και σχόλια, συνέχισε σε διάφορα δημοσιογραφικά «μαγαζιά» και κατέληξε στο συγκρότημα Μπότση, στο οποίο ανήκαν οι μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδες Ακρόπολις και Απογευματινή. Αλλά και οι άλλοι αστυνομικοί συγγραφείς που εμφανίστηκαν μαζί του την ίδια εποχή, τη δεκαετία του ’50, υπήρξαν δημοσιογράφοι, όπως ο Νίκος Μαράκης που ήταν αστυνομικός ρεπόρτερ στο Βήμα και τα Νέα, και ο Ανδρόνικος Μαρκάκης. Πριν από αυτούς είχε γράψει αστυνομικό μυθιστόρημα-παρωδία ο Παύλος Νιρβάνας (Το έγκλημα του Ψυχικού, 1927), ενώ το 1938 η Ελένη Βλάχου έγραψε Το μυστικό της ζωής του Πέτρου Βερίνη, που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στην Καθημερινή. Ο επίσης δημοσιογράφος Χρίστος Χαιρόπουλος δημοσίευσε στην εφημερίδα Εμπρός παρόμοιο μυθιστόρημα με τίτλο Τα καλλιστεία του θανάτου, το 1952. Δημοσιογράφος ήταν ο Απόστολος Μαγγανάρης, ο δημιουργός της θρυλικής Μάσκας, που έγραφε αστυνομικές ιστορίες με ξένους ήρωες (π.χ. του Άγιου και του Ντετέκτιβ Χ), δημοσιογράφοι κι ο Δημήτρης Χανός, που έγραψε πολύτιμες μελέτες για την αστυνομική λογοτεχνία, μα και ο Νίκος Φώσκολος, που έγραψε αστυνομικές ιστορίες για το ραδιόφωνο.
Όλοι αυτοί χρησιμοποιούσαν ως ήρωες ανθρώπους που είχαν συναντήσει στη διάρκεια της δημοσιογραφικής τους δουλειάς. Γνώριζαν καλά τον κόσμο που περιέγραφαν, μεταφέροντας στον χώρο της λογοτεχνίας τις φανερές και κρυφές πλευρές της κοινωνίας στην οποία ζούσαν. Ο Νίκος Μπακουνάκης στο βραβευμένο με κρατικό βραβείο βιβλίο του Δημοσιογράφος ή ρεπόρτερ, αναφερόμενος στην Ελένη Βλάχου και το πρώτο της ρεπορτάζ από τα δικαστήρια, γράφει ότι «...το ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα προάγεται και παράγεται μέσα στα γραφεία των εφημερίδων».
Η δολοφονία του βουλευτή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη το 1963 απασχόλησε τη δημοσιογραφία: τη στιγμή που διαπράχτηκε, μα και αργότερα. Στη διαλεύκανση της υπόθεσης και τη σύλληψη των δολοφόνων συνέβαλαν με τις έρευνές τους οι δημοσιογράφοι Γιάννης Βούλτεψης (Αυγή), Γιώργος Μπέρτσος (Ελευθερία) και Γιώργος Ρωμαίος (Βήμα, Νέα). Ο πρώτος εξ αυτών, στα τέλη του Ιουνίου 1965, βραβεύτηκε στην κατηγορία «αστυνομικό ρεπορτάζ» του περιοδικού Ελευθεροτυπία για την πληρέστερη κάλυψη της υπόθεσης Λαμπράκη «από αστυνομικής πλευράς» και για την «οξυδερκή ανάγνωση του σχετικού με το έγκλημα ανακριτικού έργου». Έκτοτε, ο Βούλτεψης πήρε το παρατσούκλι «Σέρλοκ Χολμς», που του κόλλησαν οι συνάδελφοί του.
Το έγκλημα της Θεσσαλονίκης, η δολοφονία του Λαμπράκη, απασχόλησε και τη λογοτεχνία. Το 1966 εκδόθηκε το μυθιστόρημα του επίσης δημοσιογράφου Βασίλη Βασιλικού Ζ, με υπότιτλο Φανταστικό ντοκυμανταίρ ενός εγκλήματος, που δε θεωρείται αστυνομικό, αφού τους δράστες του εγκλήματος τους γνωρίζουμε από την αρχή, ωστόσο η ομώνυμη ταινία του Κώστα Γαβρά είναι πολιτικό θρίλερ.
Οι αστυνομικοί συγγραφείς της εποχής του Γιάννη Μαρή, εκτός από τις επαγγελματικές υποχρεώσεις τους (άρθρα, συνεντεύξεις, ρεπορτάζ, σχόλια), έγραφαν στον ελεύθερο χρόνο τους θεατρικά έργα, αισθηματικά και περιπετειώδη διηγήματα, ευθυμογραφήματα, στίχους για τραγούδια. Οι λόγοι ήταν βασικά οικονομικοί. Ο Γιώργος Βελαχουτάκος σημειώνει πως οι υπεύθυνοι των εφημερίδων της Αθήνας αναζητούσαν μεταξύ των συντακτών τους εκείνους που θα μπορούσαν να γράψουν αστυνομικά: «Έτσι, πολλοί από εμάς, που είχαμε το... ψώνιο, βρήκαμε τις ευκαιρίες να γράψουμε αστυνομικά μυθιστορήματα» (Γιώργος Βελαχουτάκος, Οι Έλληνες... Ζορζ Σιμενόν! Δημοσιογράφοι που διέπρεψαν και ως αστυνομικοί συγγραφείς, Δημοσιογραφία & Τύπος, αρ. 2, Μάρτιος-Απρίλιος 2008). Αρκετά από αυτά δεν εκδόθηκαν ως βιβλία και παραμένουν άγνωστα στο αναγνωστικό κοινό.
Από τη δεύτερη γενιά αστυνομικών συγγραφέων, τη μετά τον Γιάννη Μαρή εποχή, δηλαδή από το 1981 και μετά, δημοσιογράφοι είναι η Τιτίνα Δανέλλη (έχει γράψει αρκετά μυθιστορήματα, πρώτο το Ένα κι ένα κάνουν όσα θες, και διηγήματα), ο Φώντας Λάδης (δημοσίευσε πολλά διηγήματα σε συλλογές, πρώτη εκ των οποίων ήταν το Άνθρωποι και κούκλες), ο Στέλιος Κούλογλου (δύο αστυνομικά μυθιστορήματα, πρώτο το Έγκλημα στο προεδρικό μέγαρο), ο Δημοσθένης Κούρτοβικ (δύο μυθιστορήματα, πρώτο Το ελληνικό φθινόπωρο της Έβα-Ανίτα Μπένγκτσον ), η Μαρλένα Πολιτοπούλου (πρώτο το Ο κύριος Μάριος μετάνιωσε αργά).
Ανάμεσα στους νέους και νεότερους αστυνομικούς συγγραφείς συγκαταλέγονται πολλοί δημοσιογράφοι, μεταξύ των οποίων η Έλενα Ακρίτα (Φόνος πέντε αστέρων), η Σόνια Ζαχαράτου (Τρεις νύχτες του Αυγούστου [και μία ημέρα]), ο Κώστας Καλφόπουλος (Καφέ Λούκατς-Budapest noir), ο Γιάννης Ράγκος (Μυρίζει αίμα), ο Απόστολος Λυκεσάς (Μπλάνκο), ο Βασίλης Δανέλλης (Μαύρη μπίρα), η Έρικα Αθανασίου (Πλέκοντας ίχνη), η Αγγελική Νικολούλη (Έρωτας φονιάς), ο Δημήτρης Καμπουράκης (Οι δύο ζωγράφοι), ο Μένιος Σακελλαρόπουλος (Μαύρο φιλί), η Έλενα Χουσνή (Το παιδί με τη ριγέ μπλούζα).
Μερικοί δημοσιογράφοι έχουν ασχοληθεί με την αστυνομική λογοτεχνία περιστασιακά (Σταυρούλα Σκαλίδη, Λεωνίδας Καλλιδώνης, Εύη Σαλτού, Γιώργος Μπράμος, Κώστας Κυριακόπουλος).
Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε πως η δημοσιογραφική δουλειά δίνει στους ανθρώπους που την υπηρετούν τα κατάλληλα ερεθίσματα για να ασχοληθούν με τη λογοτεχνία (δημοσιογράφοι ήταν μεταξύ των πολλών και οι Κώστας Βάρναλης, Κώστας Ουράνης, Μ. Καραγάτσης) και να αναδείξουν το αφηγηματικό ταλέντο τους.
Σε κάθε περίπτωση, η ενασχόληση με τη δημοσιογραφία δίνει στους συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας τη δυνατότητα να ασκηθούν πάνω σε θέματα επικαιρότητας. Η αστυνομική λογοτεχνία είναι ένα είδος ρεπορτάζ επί χάρτου. Πάντως, πρέπει να τονίσουμε πως σήμερα, ύστερα από την απενοχοποίησή της, έπαψε να είναι προνομιακός χώρος των δημοσιογράφων. Σκηνοθέτες, ηθοποιοί, πανεπιστημιακοί, δικηγόροι, ιστορικοί, εκπαιδευτικοί, γιατροί, οικονομολόγοι, πολιτικοί μηχανικοί, κοινωνιολόγοι, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, συνταξιούχοι, έχουν μπει για τα καλά στον χορό των επινοημένων εγκλημάτων. Οι προκαταλήψεις και οι ενδοιασμοί για τη λογοτεχνική αξία του είδους έχουν πλέον εκλείψει.

ΔΕΗ: Σφοδρή επίθεση Παναγιωτάκη στους διαχρονικά κυβερνώντες - «Εσείς οδηγήσατε στις καταστάσεις που βιώνουμε σήμερα!»

ΔΕΗ: Σφοδρή επίθεση Παναγιωτάκη στους διαχρονικά κυβερνώντες - «Εσείς οδηγήσατε στις καταστάσεις που βιώνουμε σήμερα» - Media
Ευθύνες σ΄ εκείνους που είτε επειδή δεν επέδειξαν την απαραίτητη βούληση, είτε ολιγώρησαν στη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων, επέρριψε στον δεύτερο κύκλο της παρέμβασής του ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ, Μανώλης Παναγιωτάκης, μιλώντας στην κοινοβουλευτική επιτροπή που επεξεργάζεται το νομοσχέδιο για την αποεπένδυση που αφορά λιγνιτικές μονάδες.
 
«Εσείς κυβερνούσατε, αν θέλετε να το πούμε έτσι. Και εσείς οδηγήσατε στις καταστάσεις που βιώνουμε σήμερα και αναγκαζόμαστε μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να εφαρμόζουμε πράγματα, που άλλες εταιρείες στο εξωτερικό κάνουν δεκαετίες για να τα εφαρμόσουν» ανέφερε ο κ. Παναγιωτάκης και επέμεινε:«Και φυσικά, τουλάχιστον κάποιος πρέπει να αναλάβει την ευθύνη, διότι το 2014, από τη μια μεριά αποφασίζατε την Πτολεμαίδα 5 και από την άλλη συμφωνήσατε να μην πάρει η χώρα δωρεάν πιστοποιητικά διοξειδίου του άνθρακα. Γιατί, όταν πήγα για πρώτη φορά στη μόνιμη αντιπροσωπεία μας στις Βρυξέλλες, η πρέσβης κ. Παπαδοπούλου μου είπε "μα, τι μου λέτε για δωρεάν πιστοποιητικά; Οκτώ μήνες δουλεύαμε για να μην πάρουμε δωρεάν πιστοποιητικά". Σας παρακαλώ κάποτε να αναλάβετε τις ευθύνες σας» είπε ο πρόεδρος της ΔΕΗ κατά τη διάρκεια της ακρόασης φορέων και πρόσθεσε: «Είμαστε αδικαιολόγητοι εμείς, αν θεωρούμε ότι μπορούμε να τους ξεγελάσουμε. Και αν νομίζουμε ότι δεν μας αφορούν όλα όσα γίνονται στην ΕΕ και αν θεωρούμε ότι μπορούμε να εφαρμόσουμε αντίθετα πράγματα».
 
Αναφερόμενος στην απόσχιση των λιγνιτικών μονάδων, ο πρόεδρος της ΔΕΗ ανέφερε ότι οι προτάσεις που έγιναν ήταν αρχικά ότι θα έπρεπε να αποεπενδυθούν η Μελίτη και το Αμύνταιο. «Δεν το δέχθηκαν οι θεσμοί αυτό και αντιπρότειναν τη Μεγαλόπολη. Μετά από τη συζήτηση αυτή φτάσαμε στην απόσχιση της Μεγαλόπολης. Αλλά θα πρέπει να μη διαφεύγει από την προσοχή μας ότι το λιγνιτικό κοίτασμα της Μεγαλόπολης, μετά από 15 το πολύ χρόνια, θα εξαντληθεί».
 
Για το προβλεπόμενο σχέδιο εθελουσίας εξόδου, σε εφαρμογή των προβλέψεων του σχεδίου νόμου, ο πρόεδρος της ΔΕΗ είπε ότι το κόστος του δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί, αλλά σίγουρα το ποσό για την υλοποίηση του προγράμματος θα βαρύνει την επιχείρηση. «Πάντοτε οι εθελούσιες βοηθούν και τις επιχειρήσεις, αλλά και τους εργαζόμενους. Είναι ένα έξοδο, το οποίο θα αποσβεστεί και θα γίνει με τρόπο, ώστε οι εργαζόμενοι να ικανοποιηθούν όπως πρέπει» είπε ο κ. Παναγιωτάκης. Ανέφερε, εξάλλου, ότι το προσωπικό που θα παραμείνει, θα απασχοληθεί καθαρά με όρους οικονομίας, δηλαδή, θα είναι εργαζόμενοι που θα χρειάζονται. «Δεν θα έχουμε υπεράριθμο προσωπικό. Υπενθυμίζω ότι επί των ημερών μας για πρώτη φορά έγιναν μεταθέσεις προσωπικού, από μονάδες οι οποίες είχαν κλείσει για χρόνια και οι εργαζόμενοι το δέχθηκαν διότι κατανόησαν την λογική του θέματος και γιατί εφαρμόστηκαν κριτήρια αντικειμενικά με κοινωνικό πρόσημο» είπε ο πρόεδρος της ΔΕΗ.
 
Πηγές: PONTIKI.GR & ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ω ΑΣΤΑΤΗ ΤΥΧΗ

Βanned 1991 O Fortuna Techno VERSION
The cacophonic masterpiece that is O Fortuna was written by German composer Carl Orff in 1935 and is the opening and closing movements to Orf's Carmina Burana. It premiered at Frankfurt in Nazi Germany in 1937. Originally designed by Orff as a concert with dancers and staging Carmina Burana later morphed into the concert hall cantata we know today. Carl Orff permitted commercial use of the piece where it reached mainstream audiences on TV and Cinema throughout the 60's & 70's in particular the UK 'Old Spice' ocean surfer adverts. This fantastic American orchestra & choir's rendition of O Fortuna seems to have blasted all other contenders out of the water. Bravo! Carl Orff died in 1982 aged 87 and is buried in Andechs just south of his home town Munich Music: Carl Orff - O Fortuna (Carmina Burana) Carl Orff - Oh Da Hangt Den Mond (Der Mond)
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΤΣΙΜΙΣΚΗ
Αποτέλεσμα εικόνας για βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ Τσιμισκή 11, ΘεσσαλονίκηΤο ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου του
Gérard Genette

ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΑ
Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ
(έκδοση ΜΙΕΤ)

ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΑ

την Πέμπτη 26 Απριλίου 2018, στις 19:30
στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ
Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη

Ομιλητές
Αποτέλεσμα εικόνας για ΜΑΙΡΗ ΜΙΚΕΜΑΙΡΗ ΜΙΚΕ
Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο ΑΠΘ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ
Αναπληρωτής καθηγητής Συγκριτικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Αποτέλεσμα εικόνας για ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΨΑΛΗΣΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΨΑΛΗΣ
Διευθυντής του ΜΙΕΤ

Παλίμψηστα. Η λογοτεχνία δευτέρου βαθμού

Αποτέλεσμα εικόνας για Gérard GenetteGérard Genette

Gérard Genette, Παλίμψηστα. Η λογοτεχνία δευτέρου βαθμού, μτφρ.: Βασίλης Πατσογιάννης, επιμ.: Μαρία Στεφανοπούλου, Λίζυ Τσιριμώκου, εισαγ.: Λίζυ Τσιριμώκου, έκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα 2018, σελ. 634. ISBN: 978-960-250-704-9

Το παλίμψηστο, ως γνωστόν, είναι μια περγαμηνή όπου έχει αποξεστεί μια πρώτη εγγραφή για να χαραχτεί μια άλλη, η οποία δεν κρύβει εντελώς την αρχική. Στο βιβλίο αυτό παλίμψηστα, μεταφορικά μιλώντας, είναι τα υπερκείμενα. Ο συγγραφέας περιγράφει αναλυτικά τους ποικίλους τρόπους με τους οποίους ένα μεταγενέστερο κείμενο ωθεί τους αναγνώστες του, ρητά ή υπόρρητα, να διαβάσουν ή να θυμηθούν κάποιο παλαιότερο. Μέσα από παραδείγματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και πρωτίστως της γαλλικής, ο Ζενέτ πραγματεύεται συστηματικά τη φύση και τη γραμματολογική θέση συγκεκριμένων λογοτεχνικών γενών (λ.χ. της παρωδίας, του παστίς, του αντιμυθιστορήματος, της γελοιολογίας), καθώς και το πολύπλεγμα των υπερκειμενικών σχέσεων. «Η θέση και η δράση στο λογοτεχνικό πεδίο αυτής της δευτέρου βαθμού λογοτεχνίας», λέει ο συγγραφέας, «που γράφεται διαβάζοντας, είναι εν γένει, και δυστυχώς, παραγνωρισμένες. Επιχειρούμε εδώ να εξερευνήσουμε τούτα τα εδάφη. Ένα κείμενο μπορεί πάντα να διαβάζει ένα άλλο, και ούτω καθεξής ως το τέλος των κειμένων. Και τούτο εδώ δεν ξεφεύγει από τον κανόνα: τον εκθέτει και εκτίθεται κι αυτό το ίδιο. Θα διαβάσει καλά όποιος διαβάσει τελευταίος».
Ο Ζεράρ Ζενέτ γεννήθηκε το 1930 στο Παρίσι. Από τους επιφανέστερους και πιο επιδραστικούς κριτικούς λογοτεχνίας της σύγχρονης Γαλλίας, μέγας βιρτουόζος της αφηγηματολογίας στη θεωρία και στην πράξη, συνέβαλε σημαντικά στην εξάπλωση του δομισμού. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (1963-1967) και υπήρξε διευθυντής σπουδών στην École des hautes études en sciences sociales έως το 1994.
Ίδρυσε το 1970, μαζί με τον Τσβετάν Τοντόροφ, το περιοδικό Poétique και διηύθυνε την ομώνυμη σειρά ποιητικής στις εκδόσεις Seuil. Συγκαταλέγεται στους κύριους εκπροσώπους του ρεύματος της «νέας κριτικής» στη Γαλλία κατά τη δεκαετία του 1960 και, στη συνέχεια, γίνεται θεωρητικός υπέρμαχος μιας επιστήμης της αφήγησης, η οποία είχε ήδη ξεκινήσει νωρίτερα με τον Ρολάν Μπαρτ και τη σημειολογία. Γνωστότερα έργα του: Σχήματα I-V (1966-2002), Μιμολογικά (1976), Εισαγωγή στο αρχικείμενο (1979), Nouveau Discours du récit (1983), Seuils (1987). Μετά το 1990 τον απασχολεί η έρευνα ζητημάτων αισθητικής, καρπός της οποίας είναι το δίτομο έργο L’Œuvre d’art: Immanence et trascendance (1994) και La Relation esthétique (1997). Τα Παλίμψηστα εκδόθηκαν το 1982.

ΑΝΑΛΥΣΗ-ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ


 Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΧΗ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1941)

 


Γερμανικά τανκς σε χωριό της Ελλάδας μετά την εισβολή Γερμανικά τανκς σε χωριό της Ελλάδας μετά την εισβολή

Μεθόδευσαν την παράδοση

Συντάκτης:  Σταύρος Μαλαγκονιάρης

Η εποποιία του αλβανικού μετώπου έμελλε να έχει άδοξο τέλος, καθώς το «σύστημα» της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, που εξακολουθούσε να κινεί τα νήματα στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, μεθόδευσε την παράδοση της Ελλάδας στα χιτλερικά στρατεύματα.
Κάποιοι, μάλιστα, φαίνεται ότι προετοίμαζαν την παράδοση πριν ακόμα εκδηλωθεί η γερμανική επίθεση και κλιμάκωσαν, αμέσως μετά την 6η Απριλίου 1941, με διαλυτικές ενέργειες στις μονάδες αλλά και με παραπλανητικές αναφορές που εμφάνιζαν τους ηρωικούς νικητές του Ελληνοϊταλικού πολέμου σαν διαλυμένο ασκέρι…
Ο αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος στην αναφορά παραίτησης, που υπέβαλε στις 23 Απριλίου 1941, τέσσερις μέρες πριν από την είσοδο των ναζιστικών στρατευμάτων στην Αθήνα, αποκάλυψε ότι «από τις 12 Απριλίου είχον αρχίσει να καταφθάνουν εν τω Γενικώ Στρατηγείω αλλεπάλληλα τηλεγραφήματα και τηλεφωνήματα […] παριστάνοντα τον στρατόν εν διαλύσει […] αλλά όπως αποδείχθηκε εν τη πραγματικότητι δεν είχεν διαλυθή» και -όπως εξηγούσε- αυτό γινόταν για να δοθεί εξουσιοδότηση για συνθηκολόγηση. [¹]
Αρνητικός πρωταγωνιστής και ο τότε βασιλιάς Γεώργιος Β', ο οποίος όχι μόνον έδειξε ότι δεν διέθετε ηγετικές ικανότητες, αλλά δικαίωσε και τη λαϊκή πεποίθηση ότι ήταν στυλοβάτης της δικτατορίας Μεταξά, καθώς απεμπόλησε δύο μεγάλες ευκαιρίες για να αποκαθηλώσει το αυταρχικό «σύστημα».
Η πρώτη ήταν μετά τον θάνατο του Μεταξά (29.1.1941) και η άλλη λίγες ημέρες πριν από την παράδοση του ελληνικού στρατού στους Γερμανούς (16.4.1941), όταν ο πρέσβης της Αγγλίας, Πάλερετ, του πρότεινε να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής ενότητας, με συμμετοχή όλων των πολιτικών δυνάμεων της χώρας, η οποία θα εκπροσωπούσε ολόκληρη την Ελλάδα.
«Ο βασιλεύς απάντησε ότι θα έπαιρνε την υπάρχουσα κυβέρνηση μαζί του στην Κρήτη και θα έκανε αργότερα ανασχηματισμό της. Ετσι, ο Γεώργιος έχασε μοναδική ευκαιρία να καταλύσει την αυγουστιανή δικτατορία όσο ακόμη βρισκόταν επί ελληνικού εδάφους, και να επαναφέρει την δημοκρατική τάξη, πράξη η οποία ίσως να είχε αλλάξει την πορεία της ελληνικής ιστορίας και κυρίως να είχε αποτρέψει τον εμφύλιο που επακολούθησε. […] Ενδεχομένως, ο βασιλεύς να μην επιθυμούσε επαναφορά πολιτικής κυβερνήσεως, η οποία λόγω της υποστήριξής του προς τη δικτατορία Μεταξά να έθετε στο απώτερο μέλλον πολιτειακό θέμα. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο βασιλεύς ήταν ακόμη εγκλωβισμένος στο κύκλωμα της 4ης Αυγούστου - Μανιαδάκης, Διάκος, οι οποίοι ήσαν οι κύριοι σύμβουλοί του και επηρέαζαν τις πολιτικές του κινήσεις». [²]
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο διαβόητος υπουργός Ασφαλείας Κ. Μανιαδάκης (μεταπολεμικά βουλευτής της ΕΡΕ) και ο έμπιστος του Μεταξά, άνθρωπος του παρασκηνίου, Ι. Διάκος είχαν παίξει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή από τον βασιλιά του τραπεζίτη Αλεξ. Κορυζή ως διαδόχου του Μεταξά, παρά τις αντιρρήσεις άλλων ομογάλακτών τους, όπως ο υπουργός Τύπου Θεολόγος Νικολούδης.
Ο Νικολούδης, που μιλούσε απαξιωτικά για τον Κορυζή, σε μια επιστολή του προς τον Μανιαδάκη, τον Ιούλιο του 1942, έγραφε μεταξύ άλλων:
«Ετσι όταν απέθανεν ξαφνικά ο αρχηγός [ο Μεταξάς], χάρις σε σένα και τον Διάκον, τους εισηγηθέντας μαζί με τον Παπαδήμαν (σ.σ.: γερμανόφιλος υφυπουργός Στρατιωτικών), την λύσιν της κρίσεως εις τον Βασιλέα, παραδώσαμε μίαν ισχυράν πολιτικήν κατάστασιν και την εθνικήν δόξαν εις τας χείρας ενός νευρασθενούς τραπεζίτου […]». [³]
Ο ίδιος ο Μανιαδάκης σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Γιάννη Μαρή είχε αποκαλύψει ότι οδήγησε «σχεδόν σπρώχνοντας τον Κορυζή στο γραφείο του βασιλέα» για ν’ αναλάβει την προεδρία της κυβερνήσεως. []
Η μοναδική πολιτική αλλαγή που επήλθε μετά τον θάνατο του Μεταξά ήταν η ενδυνάμωση των σχέσεων με την Αγγλία.
Αποκαλυπτικές της διάβρωσης του κρατικού μηχανισμού από γερμανόφιλα στοιχεία ήταν οι εισηγήσεις ορισμένων διπλωματών σε πρεσβείες του εξωτερικού, που παρ' όλα αυτά παρέμεναν ακλόνητοι στις θέσεις τους.
Χαρακτηριστική περίπτωση ήταν οι αναφορές του Ελληνα πρέσβη στο Βερολίνο, Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή (1880-1972), «όστις μετέδιδε ευαρέστως εις την κυβέρνησίν του όλας τας ψευδείς πληροφορίας της γερμανικής τοξινώσεως», όπως έγραψε, χαρακτηριστικά, ο ιστορικός Τάσος Βουρνάς.
«Ιδού μερικαί “πληροφορίαι” που μετέδιδε τηλεγραφικώς ο Ρίζος Ραγκαβής: “Καγκελλάριος φέρεται ειπών κατά τινα συνομιλίαν του ότι Ελληνες παρέσχον μεγάλην υπηρεσίαν εις Γερμανίαν, αποκρούσαντες Ιταλικήν εισβολήν… Εξ άλλης πηγής πληροφορούμαι ότι γερμανικόν στρατηγείον αποκρούει ως ασύμφορον οιανδήποτε στρατιωτικήν ενέργειαν Γερμανίας εν τη Βαλκανική”. […] η ελληνική κυβέρνησις δεν εξηπατάτο και ο Μεταξάς έγραφεν εις τι ημερολόγιόν του, την 30ή Δεκεμβρίου 1940: “Τηλεγράφημα τελευταίον Ραγκαβή. Μας συμβουλεύει προσπέσωμεν εις Χίτλερ και ζητήσωμεν ειρήνην προς Ιταλίαν, δηλαδή ν’ ατιμασθώμεν. Αλλως λέγει, θα μας επιτεθή η Γερμανία. Είναι μωρός και κακοήθης». []
Λεπτομέρεια: Ο αδελφός του πρέσβη, ο στρατηγός Νικόλαος Ρίζος Ραγκαβής, ήταν παντρεμένος με τη Γερμανίδα Ελίζαμπεθ φον Ζαχν, και στην πρώτη δωσιλογική κυβέρνηση Τσολάκογλου ανέλαβε καθήκοντα υπουργού-διοικητή Μακεδονίας. Ομως, ο γιος του Αριστείδης εκτελέστηκε, στις 14 Ιουνίου 1942, από Γερμανούς, στην Κρήτη.
Το βέβαιο είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση γνώριζε τις γερμανικές προθέσεις για επίθεση από τις 14 Νοεμβρίου 1940, μόλις δύο ημέρες μετά την έκδοση της Οδηγίας 18 του Χίτλερ για την επιχείρηση «Μαρίτα», καθώς ο Ελληνας στρατιωτικός ακόλουθος στο Βερολίνο τηλεγράφησε ότι «πληροφορούμαι προσεχή επέμβασιν Γερμανών εις ελληνοϊταλικήν ρήξιν».
Ανάλογες πληροφορίες έφταναν και από τις πρεσβείες στη Μόσχα, την Ουγγαρία και την Τουρκία. []
Παρ' όλα αυτά ο Μεταξάς επέμενε να εμφανίζει την Ελλάδα να πατάει σε δύο βάρκες, μεταξύ Αγγλίας και Γερμανίας, με αποτέλεσμα να είναι όλοι δύσπιστοι απέναντί του.
Στο μεταξύ, οι γερμανικές μηχανές είχαν αρχίσει να προετοιμάζουν την επίθεση στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της «Επιχείρησης Μαρίτα», που αποτελούσε επικουρικό τμήμα της «Επιχείρησης Μπαρμπαρόσα» εναντίον της Σοβιετικής Ενωσης.
Η κατάληψη της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας θα κάλυπτε τα νώτα των Γερμανών στην επίθεσή τους στη Σοβιετική Ενωση και θα προστάτευε τις απαραίτητες για τον ανεφοδιασμό τους πετρελαιοπηγές της Ρουμανίας. Μάλιστα, στις 28 Ιανουαρίου 1941 ο Χίτλερ είχε υποδείξει ότι η επίθεση κατά της Ελλάδας θα γινόταν «περί την 1η Απριλίου». []
Οπως ανέφερε στα απομνημονεύματά του ο Γ. Τσολάκογλου, από τις αρχές Φεβρουαρίου συζητιόταν πότε θα γίνει η επίθεση της Γερμανίας, χωρίς, όπως αναγνωρίζει ο ίδιος, να απασχολεί ιδιαίτερα αξιωματικούς και στρατιώτες.[]
Σε πολιτικό επίπεδο, ο θάνατος του Ιωάννη Μεταξά (29.1.1941) έδωσε τη δυνατότητα στον βασιλιά Γεώργιο να στραφεί περισσότερο προς τους Αγγλους και να δεχτεί την αποστολή αγγλικών δυνάμεων στην Ελλάδα, «διότι θεωρούσε ότι έτσι εξυπηρετούνται τα εθνικά αλλά και προσωπικά του συμφέροντα και παρά τις αντιρρήσεις των στρατιωτικών και ιδίως του Παπάγου». []
Ο Παπάγος είχε υποβάλει, από τον Ιανουάριο του 1941, τις απόψεις του Γενικού Στρατηγείου, οι οποίες αφορούσαν κυρίως τις ανάγκες του αλβανικού μετώπου και της οχυρωμένης γραμμής.
Οι απόψεις αυτές δεν απείχαν πολύ από τη γνωστή αμετακίνητη στάση του Γενικού Στρατηγείου τον Μάρτιο του 1941: απόλυτη προτεραιότητα στο αλβανικό μέτωπο και άμυνα στα οχυρά της Μακεδονίας για την τιμή των όπλων.
Σε πρόταση, δε, του διοικητή του Τμήματος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας, να διατεθούν στον τομέα του ενισχύσεις από το αλβανικό μέτωπο, ο αρχιστράτηγος απάντησε αρνητικά, «φοβούμενος μήπως εξ αυτού δυνηθώσιν οι Ιταλοί να σημειώσουν επιτυχίαν τινα, έστω και μικράν, πράγμα το όποιον εν ουδεμία περιπτώσει θα ήθελε να συμβή». [¹⁰]
Οι μελετητές θεωρούν αμφίβολο εάν ο Παπάγος, ανεξαρτήτως της προσωπικής φιλοδοξίας για υπεράσπιση του τίτλου του «αρχιστράτηγου της νίκης», ήταν σε θέση να επιβάλει τις απόψεις του στους επιτελείς και τους στρατηγούς του.
Αλλωστε, ο αρχιστράτηγος καλούνταν να αντιμετωπίσει δύο διαμετρικά αντίθετα ρεύματα:
1) Τη θέληση της μεγάλης πλειονότητας του λαού και μέρους του πολιτικού κόσμου, με επικεφαλής τον βασιλιά, που ήταν υπέρ της συνέχισης του αγώνα στο πλευρό των Βρετανών ώς την τελική νίκη. Και
2) Την άποψη για αποφυγή με κάθε τρόπο του πολέμου με τη Γερμανία, που αντιπροσώπευαν πολλά στελέχη της κυβέρνησης και της στρατιωτικής ηγεσίας, ηττοπαθή ή γερμανόφιλα.
Οι γερμανόφιλοι ήταν πρόθυμοι να συνεργαστούν με τους ναζί
Από πολλές πηγές προκύπτει ότι έγιναν, από τον Μάρτιο, κινήσεις προς τις γερμανικές διπλωματικές αρχές στην Ελλάδα από διάφορους, που εμφανίζονταν πρόθυμοι να συνεργαστούν με τους ναζιστές, προσφέροντας υπηρεσίες στην παράδοση της χώρας.
Τέτοιες κινήσεις έχουν καταγραφεί από γνωστούς «αστέρες» του εθνικοσοσιαλισμού, όπως ο Γεώργιος Μερκούρης -κατά μία εκδοχή κατ’ εντολήν του Κορυζή-, και στρατιωτικούς.
Από τα γερμανικά αρχεία πληροφορούμαστε ότι στις 12 Μαρτίου ο Γερμανός πρόξενος στη Θεσσαλονίκη ενημέρωσε τους ανωτέρους του ότι τον είχε προσεγγίσει κάποιος συνταγματάρχης Πετινής, που ζητούσε τη βοήθειά του για να τερματιστούν οι εχθροπραξίες στην Αλβανία.
Ο πρόξενος σημείωνε πως ο Πετινής δεν ενεργούσε μόνος του: πίσω θεωρούνταν ότι βρισκόταν ένας στρατηγός ονόματι Τσολάκογλου. [¹¹]
Παράλληλα, άρχισε μια έντονη φημολογία που προκαλούσε μεγάλη αναστάτωση στο στράτευμα και όχι μόνον.
Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, Π. Μελισσηνός, στη δίκη που έγινε μετά την απελευθέρωση, στο Ειδικό Δικαστήριο Δωσίλογων (πρόεδρος ο αρεοπαγίτης Χρ. Καλλέλης), με κατηγορούμενους τους κατοχικούς πρωθυπουργούς Τσολάκογλου, Ράλλη κ.ά., καταθέτοντας ανέφερε μεταξύ άλλων ότι:
«Εψιθυρίζοντο πολλά και μάλιστα ο Βασιλεύς εκάλεσε τους αξιωματικούς και τους είπε: “Κύριοι, δεν θέλω απάντησιν εις ό,τι θα σας είπω. Είσθε πολύ μικροί να συζητάτε. Είμαι εγώ εδώ και όποιος έχει καμμιά διαφωνία να τινάξη τα μυαλά του στον αέρα”». [¹²]
Οπως αναφέρει στα απομνημονεύματά του ο Τσολάκογλου, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούσαν συζητήσεις που γίνονταν στο Α και Β Σώμα Στρατού. Γι’ αυτό πήγε στο μέτωπο ο διάδοχος Παύλος, μεταφέροντας μήνυμα του βασιλιά όπως «πειθαρχήσουν και μη λιποψυχήσουν εις ήν περίπτωσιν επιτεθή η Γερμανία».
Εκεί, ανώτατοι και ανώτεροι αξιωματικοί επανέλαβαν στον διάδοχο την επιθυμία τους όπως «ευρεθή τρόπος και αποτραπή πολεμική σύρραξις με την Γερμανία».
Την επομένη αναχώρησε ο διάδοχος για την Αθήνα, όπου κλήθηκαν τηλεφωνικά και παρουσιάστηκαν, στις 6 Μαρτίου, στον Παπάγο οι αντιστράτηγοι Κοσμάς (Α Σώμα Στρατού), Δ. Παπαδόπουλος (Β΄ Σώμα Στρατού) και Γ. Τσολάκογλου.
Εκεί ο Παπάγος, παρουσία των δύο στυλοβατών της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, Μανιαδάκη και Διάκου, ανακοίνωσε στους στρατηγούς ότι θα γίνουν μετακινήσεις επειδή «εσημειώθη κίνησις αποβλέπουσα να υποδειχθή εις το Κέντρον όπως εξεύρη λύσιν αποτρέπουσαν την πολεμικήν περιπέτειαν με την Γερμανίαν και διότι επετράπη εις υπ' αυτούς αξιωματικούς και οπλίτας να συζητώσι σχετικώς».
Την επομένη, ο Παπάγος και πάλι παρουσία του παντοδύναμου υπουργού Ασφαλείας και του πολυπράγμονα Ι. Διάκου έκανε νέα ανακοίνωση. Αυτή τη φορά γνωστοποίησε ότι οι στρατηγοί Κοσμάς και Παπαδόπουλος αποστρατεύτηκαν και αντικαθίστανται από τους Παν. Δεμέστιχα (είχε απομακρυνθεί από το ίδιο Σώμα προ τριμήνου) και Γ. Μπάκο, αντίστοιχα. [¹³]
Επιπλέον, αποστρατεύτηκε ο διοικητής του Τμήματος Στρατιάς Ηπείρου Μ. Δράκος και τη θέση του πήρε ο μέχρι τότε διοικητής του Τμήματος Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας Ιωάννης Πιτσίκας. Στη θέση τού Πιτσίκα τοποθετήθηκε ο Τσολάκογλου.
Οι αλλαγές έγιναν με μεγάλη καθυστέρηση, ήταν περιορισμένες και προφανώς δεν ήταν δυνατό ν’ αλλάξουν τη ροή των γεγονότων.
Οι φαντάροι είχαν ηθικό αλλά δεν είχαν όπλα
Η επιχείρηση «Μαρίτα» για την κατάληψη της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας από τους Γερμανούς ξεκίνησε τα ξημερώματα της 6ης Απριλίου 1941.
Οι ελληνικές δυνάμεις συνεπικουρούνταν από μια βρετανική δύναμη, που αποκλήθηκε «Συγκρότημα W», υπό τον στρατηγό Ουίλσον και η οποία αποτελούνταν από το 1ο Αυστραλιανό Σώμα Στρατού, τη 2α Νεοζηλανδική Μεραρχία, την 6η Αυστραλιανή Μεραρχία και την 1η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία. [¹⁴]
Ο Τσόρτσιλ γνώριζε ότι οι δυνάμεις που υπήρχαν στην Ελλάδα δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις υπέρτερες γερμανικές. Ομως, αισιοδοξούσε ότι θα εμπλακεί και η Τουρκία για να δημιουργηθεί ένα Βαλκανικό Μέτωπο, με τη συμμετοχή Γιουγκοσλαβίας, Ελλάδας και Τουρκίας, και πως θα δρομολογούνταν μέχρι την 1η Μαΐου η είσοδος των ΗΠΑ στον πόλεμο.
Η κατάσταση του ελληνικού στρατού «δεν ηδύνατο να θεωρηθή ως πλήρως ικανοποιητική».
«Η δύναμις του πεζικού ήτο ηλαττωμένη κατά 10-20% και υπήρχον μεγάλαι ελλείψεις κτηνών εις βαθμόν δυσχεραίνοντα ενίοτε τον κανονικόν ανεφοδιασμόν […]. Μέγα μέρος των μονάδων του ορειβατικού πυροβολικού διέθεταν επίσης περιωρισμένον αριθμόν κτηνών και μόλις ηδύναντο να μετακινήσωσι δι’ αυτών τας πυροβολαρχίας βολής. Δέον να τονισθώσιν επιπλέον τα κάτωθι δύο σημείαέλλειψις επαρκών βλημάτων πυροβόλων και όλμων, μείωσις των κατά τάγμα μηχανημάτων πυρός κατά 50%. Το ηθικόν των ανδρών γενικώς διετηρείτο εισέτι εις ικανοποιητικόν επίπεδον». [¹⁵]
Εκείνο, όμως, που δημιουργεί μεγάλα ερωτήματα είναι ότι λίγες ημέρες πριν από τη γερμανική επίθεση είχαν δοθεί από μονάδες σωρηδόν άδειες ή φύλλα πορείας σε αξιωματικούς και οπλίτες.
Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Π. Μελισσηνός σε γενική διαταγή του, με ημερομηνία 5 Απριλίου 1941, επισήμαινε ότι διαπιστώθηκε η χορήγηση αδειών ή φύλλων πορείας «άνευ εγκρίσεως του Γενικού Στρατηγείου». [¹⁶]
Ηταν η πρώτη σαφής ένδειξη μιας σειράς ενεργειών που αποδυνάμωσαν τις ελληνικές μονάδες στην πιο κρίσιμη καμπή του πολέμου.
Η κύρια γερμανική επίθεση με το XVIII Ορεινό Σώμα Στρατού εκδηλώθηκε αριστερά της γραμμής Μεταξά και ειδικά στο Μπέλεσι και στο Οχυρό Ρούπελ.
Ανατολικότερα, στο υψίπεδο Νευροκοπίου και στη Δυτική Θράκη η επίθεση του XXX Σώματος Στρατού ήταν μικρότερης έντασης.
Η αντίσταση των Ελλήνων στρατιωτών ήταν ηρωική, αναγκάζοντας τους ναζί να υποκλιθούν στη γενναιότητά τους.
Ομως, τρεις μέρες αργότερα, η γιουγκοσλαβική άμυνα κατέρρευσε και οι Γερμανοί άρχισαν να επελαύνουν στην κοιλάδα του Αξιού προς τη Θεσσαλονίκη.
Ταυτόχρονα, άρχισε να φτάνει στην Αθήνα εικόνα διάλυσης του στρατού μας στο αλβανικό μέτωπο και ανώτατοι αξιωματικοί ζητούσαν επίμονα να γίνει συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς.
Καταγράφοντας αυτές τις εικόνες η επίσημη έκδοση της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού ανάγει την ερμηνεία τους σε επίπεδο ιστορικού ή ψυχολόγου (!), σημειώνοντας ότι όποιος από τους δύο «θα επιχειρήση να ερμηνεύση την καταπληκτικήν αλλαγήν της εικόνος ήν ήρξαντο να παρουσιάζουν μεταξύ 10ης και 15ης Απριλίου τα Ελληνικά στρατεύματα, τα μαχόμενα εις την Βορειοηπειρωτικήν περιοχήν, θα αντιμετωπίση μεγάλας δυσχερείας». [¹⁷]
Σε αυτό το διάστημα κυριαρχούσαν στο μέτωπο και στις πόλεις «οργιαστικαί και ποικίλαι διαδόσεις», που διοχετεύονταν τεχνηέντως.
Χαρακτηριστική ήταν η «είδηση» περί κατάληψης της Λάρισας από τους Γερμανούς περίπου μία εβδομάδα πριν συμβεί αυτό!
Ο Διοικητής του Τμήματος Στρατιάς Ηπείρου Ι. Πιτσίκας σε διαταγή που εξέδωσε στις 13.4.1941 ανέφερε ότι «στις διαδόσεις γίνονται συνεργοί και Ελληνες Στρατιωτικοί είτε ακουσίως είτε εκουσίως συμμετέχοντες σε συζητήσεις ή άλλως». [¹⁸]
Το «δηλητήριο» των διαδόσεων έφτασε και στην πρωτεύουσα, με αποτέλεσμα από τις 9 Απριλίου οι εφημερίδες («Ακρόπολις» κ.ά.) να έχουν πρωτοσέλιδη, προβεβλημένη καταχώριση που καλούσε τους πολίτες να μην πιστεύουν «τας ανευθύνους και ανεξακριβώτους ειδήσεις των δρόμων, ούτε ευχαρίστους ούτε δυσαρέστους. Είναι διαδόσεις της 5ης φάλαγγος».
Ομως και για τις μαζικές ανταρσίες ή λιποταξίες, που έχουν καταγραφεί, υπάρχουν μεγάλα ερωτήματα και σκοτεινά σημεία.
Είναι ενδεικτικό ότι σε «έκθεση πεπραγμένων για το διάστημα από 14.4 έως 23.4.41», που συντάχτηκε διαρκούσης της γερμανικής κατοχής (20.9.42), αναφερόταν ότι στις 15.4.1941 στη γέφυρα Μερτζάνης, στην Κόνιτσα, βρέθηκαν περίπου 1.500 στρατιώτες που είχαν φύγει από τη μονάδα τους. Ερωτηθέντες σχετικά ανέφεραν μεταξύ άλλων ότι «εγκατελείφθησαν υπό των Αξιωματικών των».[¹⁹]
Ομως, γενικότερα η κατάσταση στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία ήταν προβληματική.
Αν και πολλά στοιχεία έχουν εξαφανιστεί ή αλλοιωθεί στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής καθίστανται σαφείς ορισμένες κινήσεις ή αποφάσεις, που προκαλούν υπόνοιες ή -έστω- ερωτήματα για τη σκοπιμότητά τους.
Συγκεκριμένα, οι «τεταρτοαυγουστιανοί» υπουργοί, που παρέμεναν στις θέσεις τους, έκαναν τις εξής κινήσεις:
 Ο υφυπουργός Στρατιωτικών Νικόλαος Παπαδήμας, από τους στυλοβάτες της δικτατορίας Μεταξά:
Με διαταγές του ανέβαλε στις 9 Απριλίου επ’ αόριστόν την παρουσίαση νεοσυλλέκτων, που είχε οριστεί για τις 12 του ίδιου μήνα και σταμάτησε την αποστολή ενισχύσεων στο μέτωπο από το κέντρο εκπαίδευσης Μεσολογγίου και το κέντρο διάθεσης των ζωντανών μεταφορικών μέσων (μουλάρια). [²⁰]
Ακόμα, με άλλες διαταγές στις 15 και 16 Απριλίου δόθηκαν δίμηνες άδειες σε μια σειρά κατηγορίες οπλιτών και αξιωματικών, όπως οι εκπαιδευόμενοι άοπλοι οπλίτες, που είχαν παρουσιαστεί μετά τις 16 Μαρτίου, οι έφεδροι της Αεροπορίας, που είχαν μεταφερθεί στον Στρατό κ.ά. Στους αξιωματικούς, δινόταν άδεια ενός μήνα στους «μη απαραίτητους, κατά την κρίσιν των Διοικητών των».
Για την περίεργη απόφαση της χορήγησης αδειών ενώ διαρκούσαν οι μάχες δόθηκε μια έωλη εξήγηση, ότι ελήφθη «εκ παρασχεθεισών πληροφοριών» (!) πως υπήρχε κίνδυνος ταραχών εκ μέρους των άοπλων οπλιτών…Για το θέμα αυτό αλλά και για άλλα υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ Υπουργείου και Γενικού Στρατηγείου και το μεσημέρι της 15ης Απριλίου είχε κληθεί στο υπουργείο ένας αξιωματικός (ταγματάρχης Γεωργιάδης) και «εζητήθη ή μάλλον διεμηνύθη δι’ αυτού εις το Γενικόν Στρατηγείον η ανάγκη της εναρμονίσεως των αντιλήψεων του Γενικού Στρατηγείου προς τας του Υπουργείου».
Παρά τις διαπιστωμένες ελλείψεις σε πυρομαχικά και όπλα, δεν έκανε τίποτα για την παραλαβή νέων.
Σε έκθεση του Γενικού Στρατηγείου, με ημερομηνία 25.4.1941, διαβάζουμε ότι «ο χειρισμός των ζητημάτων των αφορώντων τας ανάγκας μας εις υλικά και οπλισμόν δεν εγένετο παρά την αρμόδιαν υπηρεσίαν του Υπουργείου».
Μάλιστα, αναφέρεται ότι οι Αγγλοι φάνηκαν έκπληκτοι όταν άκουσαν ότι «δεν είχαμεν όπλα να οπλίσουμε τους εις άδειας αποσταλλομένους» και ένας αξιωματικός στις 17.4 στη Χαλκίδα διερωτήθηκε «πώς δεν ζητήθηκε εγκαίρως χορήγηση από τις αποθήκες της Αιγύπτου, όπου βρίσκονταν χιλιάδες από λάφυρα ή καινούργια». [²¹]
Απάντηση δεν δόθηκε ποτέ…
 Ο υπουργός Εσωτερικών Ιωάννης Δουρέντης, παρά τη ρητή εντολή του πρωθυπουργού Κορυζή να μη γίνει καμία μετακίνηση χωρίς την έγκριση του Γενικού Στρατηγείου, «εκάλυπτε, αν δεν συνίστα τις εγκαταλείψεις θέσεων» πολιτικών, δικαστικών και άλλων τοπικών αρχών επαρχιακών πόλεων. Κατά τον Αν. Βελλιάδη είχε δοθεί διαταγή να εγκαταλείψουν τις θέσεις και να επιστρέψουν στην Αθήνα.
Οι αρχές του Βόλου, πολιτικές και στρατιωτικές, εγκατέλειψαν, στις 15 Απριλίου, την πόλη. Αυτό μαθεύτηκε, τυχαία, στις 11 το βράδυ της ίδιας μέρας στην Αθήνα, καθώς ένας τηλεγραφητής, που υπηρετούσε στην περιοχή, επικοινώνησε με την πρωτεύουσα ρωτώντας τι να κάνει ο ίδιος καθώς όλοι, συμπεριλαμβανομένων των χωροφυλάκων, είχαν φύγει!
 Ο πανίσχυρος υπουργός Ασφαλείας Κ. Μανιαδάκης έδωσε διαταγή στους άνδρες της Χωροφυλακής να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους και να μην «εκτελώσι διαταγάς ουδενός πλην του Υπουργού Δημοσίας Ασφαλείας»!
Με την ισχύ που είχε με την έγκριση του βασιλιά, ο Μανιαδάκης αγνόησε εντελώς τον Παπάγο και η διαταγή αυτή κοινοποιήθηκε στο Γενικό Στρατηγείο 5-6 ημέρες μετά την έκδοσή της…
Πέρα απ’ αυτές τις ενέργειες υπήρξαν και άλλα γεγονότα, που επιδείνωσαν την κατάσταση:
α. Δεν δόθηκαν ποτέ σαφείς οδηγίες εκτός από τις γενικότητες περί συνέχισης του αγώνα. Ο Γ. Τσολάκογλου στα απομνημονεύματά του αλλά και ορισμένοι ιστορικοί αποδίδουν ευθύνες γι' αυτό στον Παπάγο. Από την πλευρά των στελεχών του Στρατηγείου, οι ευθύνες αποδίδονται στην πολιτική ηγεσία, της οποίας τις ενέργειες είδαμε παραπάνω, όπως και στην πλήρη διάσταση των πανίσχυρων «τεταρτοαυγουστιανών» με τον Παπάγο.
Αλλωστε και ο βασιλιάς, ως ανώτατος πολιτειακός άρχων, περιορίστηκε και αυτός σε γενικόλογες ανακοινώσεις περί συνέχισης του αγώνα μέχρις εσχάτων.
β. Η απόφαση του βασιλιά και της κυβέρνησης να εγκαταλείψουν την Αθήνα αρχικά για την Κρήτη και εν συνεχεία για την Αίγυπτο. Σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, η απόφαση είχε ληφθεί από τις 10 Απριλίου μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης.
Πάντως, από τα τηλεγραφήματα του πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα προς την Ουάσινγκτον φαίνεται ότι η απόφαση για αναχώρηση ελήφθη το βράδυ της 16ης Απριλίου. [²²]
Μάλιστα, στις 17.4 ο υφυπουργός Παπαδήμας είχε προετοιμάσει και διαταγή προς τις ένοπλες δυνάμεις εξηγώντας τους λόγους της αναχώρησης του βασιλιά και της κυβέρνησης.
Τελικά, λόγω διαφωνιών που ανέκυψαν στο Υπουργικό Συμβούλιο, η αναχώρηση ματαιώθηκε για να πάρει νέα αναβολή μετά την αυτοκτονία του Αλεξ. Κορυζή. Κατά τον Γ. Τσολάκογλου («Απομνημονεύματα», σελ. 114) οι περισσότεροι από τους υπουργούς είχαν ταχθεί υπέρ της συνθηκολόγησης.
Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η αναχώρηση δεν ήταν κάτι που έμενε κρυφό, καθώς δεν αφορούσε μόνον ορισμένα μέλη της κυβέρνησης. Αντίθετα, θα έφευγε ένα μεγάλο πλήθος από τραπεζίτες, κρατικούς λειτουργούς ακόμα και τα μέλη των οικογενειών τους, «γυναίκες, τέκνα, πενθερές, κουβερνάντες -και τας αποσκευάς των- μπαούλα, βαλίτσες και τουαλέτες, τσάντες με ρουχισμό, μερικοί με παιχνίδια των παιδιών των και κάποιοι με τα χρυσαφικά των», όπως έγραφε, χαρακτηριστικά, ο ναύαρχος Σακελλαρίου. [²³]
Ολοι αυτοί αναχώρησαν, το βράδυ της 22ας προς 23η Απριλίου, με τα αντιτορπιλικά «Β. Ολγα», «Πάνθηρ» και «Ιέραξ» για να συνεχίσουν και εκτός Ελλάδος τον… αγώνα κατά του κατακτητή!
γ. Η αυτοκτονία του πρωθυπουργού Αλ. Κορυζή, στις 18 Απριλίου 1941, οδήγησε τη χώρα σε τριήμερη ακυβερνησία, με τον Γεώργιο να φαίνεται για μία ακόμα φορά ανήμπορος να λάβει αποφάσεις. Οι Αγγλοι επανέφεραν την πρότασή τους για κυβέρνηση εθνικής ενότητας και, μετά τη νέα άρνηση του βασιλιά, πρότειναν κυβέρνηση στρατιωτικών.
Αρχικά, ο Γεώργιος πρότεινε την πρωθυπουργία στον φιλογερμανό, «μεταξικό» Κ. Κοτζιά, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τον πολιτικό κόσμο αλλά και από τους Αγγλους.
Είναι χαρακτηριστική η αναφορά στο ημερολόγιο του χιτλερικού υπουργού Προπαγάνδας Γκέμπελς, ο οποίος σημείωνε:
«Διάδοχος του Κορυζή ο φίλος μας Κοτζιάς… ο οποίος είναι με το μέρος μας όπως έχω συχνά σχηματίσει την εντύπωση… Προβάλλουμε τον θάνατο του Κορυζή σαν δολοφονία από τους Αγγλους. Ισως είναι αλήθεια… Ο Κοτζιάς παραιτήθηκε, προφανώς δεν έγινε αποδεκτός. Είναι καλύτερα έτσι. Πρέπει να είναι έτοιμος μετά την τελική πτώση. Μπορούμε κάλλιστα να τον χρησιμοποιήσουμε. Απαγορεύω στον τύπο να του επιτεθεί».
Ο Κοτζιάς, από την πλευρά του, εμφανίστηκε να αρνείται την πρωθυπουργία δηλώνοντας ότι θα ήταν καλύτερα να σχηματιστεί κυβέρνηση στρατιωτικών.
Οι εφημερίδες προαναγγέλλουν τον σχηματισμό κυβέρνησης από τον Μαζαράκη, αλλά στις 20 του μήνα παραδίδει την εντολή, «κυρίως από ηττοπάθεια αλλά και λόγω αντιρρήσεων να συνεργαστεί με τον Μανιαδάκη», σύμφωνα με τον Βρετανό πρεσβευτή. [²⁴]
Στο μεταξύ, ο Τσολάκογλου είχε προχωρήσει στην υπογραφή της πρώτης συνθήκης παράδοσης στους Γερμανούς.
Ο Τσουδερός ορκίστηκε στις 21 Απριλίου, αφού «επεκοινώνησε» μέσω μέντιουμ, όπως αναφέρει ο ίδιος, με το πνεύμα του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο όποιος του υποσχέθηκε κάθε συμπαράσταση στο δύσκολο έργο που αναλάμβανε! [²⁵]
Με αυτή την πολιτική ηγεσία έμπαινε η Ελλάδα στη ναζιστική κατοχή…
Ο μητροπολίτης που ήθελε να κυβερνήσει
Πολύπλευρες κινήσεις εκπορεύονταν από ανώτατους αξιωματικούς των δυνάμεων του αλβανικού μετώπου για να προχωρήσει η συμφωνία παράδοσης με τους Γερμανούς.
Πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν ο διοικητής του Τμήματος Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας Γ. Τσολάκογλου και οι σωματάρχες Π. Δεμέστιχας και Γ. Μπάκος. Κοντά τους και ο μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων, ο οποίος σύμφωνα με τον μεταξικό υπουργό Δικαιοσύνης Αγι Ταμπακόπουλο «μάλλον επίστευε ότι θα γίνει πρωθυπουργός».
«Αναμίχθηκε στις διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς προσπαθώντας να πείσει τους αξιωματικούς να παύσουν τον πόλεμο και να υπογράψουν ανακωχή. Ηθελε να σχηματίσει κυβέρνηση και μάλιστα ήρθε σε διάσταση με τον Τσολάκογλου για το ζήτημα αυτό», κατέθεσε ο Ταμπακόπουλος στη δίκη των δωσίλογων. [²⁶]
Σύμφωνα με ερευνητές, ο σχεδιασμός του μητροπολίτη σε συνεννόηση με τους δύο σωματάρχες ήταν να γίνει στρατιωτικό πραξικόπημα και να ηγηθεί μιας κυβέρνησης που θα ερχόταν σε συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς.
Στο μεταξύ κλήθηκαν και έφτασαν, στις 16 Απριλίου, στην Αθήνα ο συνταγματάρχης Γρηγορόπουλος από το Τμήμα Στρατιάς Ηπείρου και ο συνταγματάρχης Αθ. Χρυσοχόου από το Γ' Σώμα Στρατού για το Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας.
Οι δύο συνταγματάρχες συναντήθηκαν με τον Παπάγο, του έθεσαν την κατάσταση, όπως περιγραφόταν στα τηλεγραφήματα από το μέτωπο, και έλαβαν την απάντηση ότι «πρέπει να κρατήσουν λίγες ημέρες» διότι θα ήταν «ατιμία» η εισηγούμενη συνθηκολόγηση όσο διάστημα μάχονταν αγγλικά στρατεύματα στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με γραπτή έκθεση του Παπάγου, ο Γρηγορόπουλος μετέδωσε ακριβώς τις οδηγίες.
Αντίθετα, ο Χρυσοχόου έστειλε δύο κρυπτογραφημένα τηλεγραφήματα προς τον Τσολάκογλου.
Στο πρώτο ανέφερε ότι επικρατούσε σύγχυση στην Αθήνα λόγω της αυτοκτονίας Κορυζή και της φημολογούμενης αναχώρησης του βασιλιά και της κυβέρνησης και εξέφραζε την άποψη ότι «θα έδη να εξετασθή πρότασις του Μητροπολίτου Ιωαννίνων».
Το δεύτερο τηλεγράφημα εστάλη στις 19 Απριλίου και έγραφε τα εξής:
«Ενέργεια ανάγεται αρμοδιότητα Στρατιάς. Εάν αναλάβητε σεις δέον πρότερον να λάβητε εξουσιοδότησιν λοιπών Διοικητών Σωμάτων Στρατού αποθέτουσιν ημίν ενέργειαν ως έχοντα επαφήν με Γερμανούς. Χρυσοχόου».
Υπογραφή: Φρουραρχείο Θ.
Η υπογραφή «Φρουραρχείο Θ.» παρέπεμπε στο Γενικό Στρατηγείο, ωστόσο, όπως διαπίστωσε, λίγες ημέρες αργότερα, ο Παπάγος, το τηλεγράφημα είχε σταλεί από το υπουργείο Εξωτερικών.
Μάλιστα, κοινοποιήθηκε στον διοικητή Τ.Σ.Η. Ι. Πιτσίκα, χωρίς να αναφέρεται το όνομα Χρυσοχόου, με αποτέλεσμα να δίνεται η εντύπωση ότι αποτελούσε τηλεγράφημα του Γενικού Στρατηγείου. [²⁷]
Την επόμενη μέρα ο Τσολάκογλου υπέγραψε το πρωτόκολλο της συνθηκολόγησης με τους Γερμανούς. Ωστόσο, στις 21 Απριλίου ύστερα από απαίτηση των Ιταλών υπογράφτηκε νέο πρωτόκολλο συνθηκολόγησης, με δυσμενέστερους όρους.
Στις 23 Απριλίου, οι εκπρόσωποι του επίσημου Ελληνικού κράτους αναχώρησαν για την Κρήτη.
Την ίδια μέρα, ο Τσολάκογλου υπέγραψε και τρίτο πρωτόκολλο συνθηκολόγησης, το οποίο συνυπέγραψε, εκτός από τον διοικητή των γερμανικών στρατευμάτων, και ο Ιταλός συνάδελφός του.
Το πρωί της Κυριακής 27 Απριλίου 1941 έμπαιναν τα πρώτα γερμανικά στρατεύματα στην Αθήνα.
Ο Τσολάκογλου θα επιβραβευόταν από τους Γερμανούς με την τοποθέτησή του ως πρωθυπουργού στην πρώτη δωσιλογική κυβέρνηση, στην οποία υπουργικές θέσεις κατέλαβαν, μεταξύ άλλων, οι Δεμέστιχας και Μπάκος.
Την ημέρα της υπογραφής του τελικού πρωτοκόλλου της συνθηκολόγησης (23 Απριλίου) συνέβη στο μέτωπο ένα αξιομνημόνευτο όσο και συμβολικό γεγονός, απάντηση σε όσους απεργάζονταν την παράδοση της Ελλάδας στη χιτλερική Γερμανία.
Αξίζει να παρατεθεί όπως αναφέρεται στην έκθεση του διοικητή του Α' Σώματος Στρατού: «ο Ταγματάρχης του Πυροβολικού Βέρσης διαταχθείς υπό των Γερμανών να παραδώση τα Πυροβόλα της Μοίρας του, αφού συνεκέντρωσε ταύτα και τοις απέδωκε τιμάς, ηύτοκτόνησε, ενώ η Μοίρα του έψαλλε τον Εθνικόν Υμνον».
▶ Πηγές:
[¹] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Παρατηρήσεις του Αρχιστράτηγου Παπάγου Αλεξ. επί των συνθηκών συνθηκολογήσεως του ΤΣΗ», φακ. 634, υποφακ. Ζ, α/α 1
[²] Αννίβας Βελλιάδης, «Κατοχή. Γερμανική πολιτική διοίκηση στην κατεχόμενη Ελλάδα 1941-44», εκδόσεις Ενάλιος, σελ. 31-32
[³] Αρχείο Θ. Νικολούδη, ΕΛΙΑ
[⁴] Αντιγόνη Τραχαλίου, «Ελληνικές Κυβερνήσεις 1940-1974», εργασία στο μάθημα του Συνταγματικού Δικαίου (2005), ΕΚΠΑ
[⁵] Τ. Βουρνάς, «Ιστορία της Νεώτερης και Σύγχρονης Ελλάδας», Τόμος Γ', εκδόσεις Πατάκη, σελ. 25-26
[⁶] Β.Π. Παπαδάκης, «Διπλωματική ιστορία του Ελληνικού πολέμου 1940-1945», Αθήνα 1957, σελ. 119-121
[⁷] Τ. Βουρνάς, ό.π., σελ. 37
[⁸] Γ. Τσολάκογλου, «Απομνημονεύματα», Αθήνα 1959, σελ. 56
[⁹] Αννίβας Βελλιάδης, ό.π, σελ. 20
[¹⁰] Ιωάννης Σ. Κολλιόπουλος, «Η στρατιωτική και η πολιτική κρίση στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941», 1976-77, Ψηφιακή βιβλιοθήκη Ιόνιου Πανεπιστήμιου
[¹¹] Μάρκ Μαζάουερ, «Στην Ελλάδα του Χίτλερ», εκδόσεις «Αλεξάνδρεια», σελ. 42
[¹²] Εφημερίδα «Ελευθερία», φ. 4.4.1941.
[¹³] Γ. Τσολάκογλου, ό.π., σελ 61
[¹⁴] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Το τέλος μιας εποποιίας, Απρίλιος 1941», Αθήνα 1959, σελ. 445
[¹⁵] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Το τέλος μιας εποποιΐας», ό.π. σελ. 97
[¹⁶] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Γεν. Διαταγή για τις παραβάσεις διαταγών για τις άδειες και τα Φ.Π», φάκ, 603, υποφάκ. Δ, α/α 2
[¹⁷] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Το τέλος μιας εποποιίας», ό.π., σελ. 141
[¹⁸] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Διαταγή που αφορά διαδόσεις για τα εξελισσόμενα γεγονότα», φάκ. 636, υποφ. Α, α/α 6
[¹⁹] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Εκθεση πεπραγμένων από 14.4- 23.4.41» φάκ. 634, υποφ. Ε, α/α 1
[²⁰] Αν. Βελλιάδης, ό.π, σελ. 26.
[²¹] ΓΕΣ/ΔΙΣ «Περιληπτική έκθεση των γεγονότων 6ης με 23ης Απριλίου 1941», φακ. 603, υποφ. Ε, α/α 1
[²²] Διπλωματικά έγγραφα των ΗΠΑ 1941, Ευρώπη, Κεφάλαιο ΙΙ, 740.0011 Ευρωπαϊκός πόλεμος 1939/9964: Τηλεγράφημα
[²³] Εφ. «Ριζοσπάστης», φ. 8.4.2001
[²⁴] Ι.Σ. Κολιόπουλος ό.π.
[²⁵] Κολιόπουλος, ό.π. και «Αρχείον» Δ. Καλιτσουνάκη, Τομ. 46ος (1966) Τευχ. Δ', σελ. 745-746 για το έργο του Ηλία Βενέζη: «Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης»
[²⁶] Εφ. «Ελευθερία», φ. 2.3.1945
[²⁷] ΓΕΣ/ΔΙΣ, «Παρατηρήσεις του Αρχιστράτηγου Παπάγου Αλεξ.», ό.π.

«Μνημονιομάχοι» κουκουλοφόροι και «μακεδονομάχοι» της συμφοράς

Του Χρήστου Αλεξίου
Πηγή: stokokkino.gr

Την περασμένη Κυριακή, στη μεγάλης κυκλοφορίας γερμανικής εφημερίδα, Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, είδε το φως της δημοσιότητας ένα τεράστιο άρθρο, σε δυο συνέχειες μάλιστα, του Richard Fraunberger, με τίτλο «Η μιζέρια των Ελλήνων» και υπότιτλο «Τίποτα δεν είναι καλό στην Ελλάδα. Ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, καυχιέται για τις μεταρρυθμίσεις του. Στην πραγματικότητα κυβερνά σε ένα σύστημα διαφθοράς και κακής οικονομικής διαχείρισης». Ουδείς θα έδιδε σημασία σε ένα δημοσίευμα, το οποίο αναπαράγει τα συνήθη εμετικά σχόλια κατά της ελληνικής κυβέρνησης, εάν δεν συνέτρεχαν δυο λόγοι: 1.Οτι υπήρχαν εντονότατες υποψίες –αν όχι βεβαιότητα- ότι το κείμενο είχε ως «υποβολείς» συνήθεις Ελληνες «μνημονιακούς» κουκουλοφόρους, που επιδιώκουν ντε και καλά και νέο μνημόνιο («προληπτική πιστωτική γραμμή», τη λένε τώρα), καθώς και να μην βγει η χώρα μας από την οικονομική ασφυξία. 2.Οτι εκπέμπει τον γνωστό, από το 2010 κιόλας, ρατσισμό συγκεκριμένων κύκλων και ελίτ στην Ευρώπη και στη Γερμανία ειδικότερα συνολικά κατά των «τεμπέληδων» Ελλήνων.
 
Το δημοσίευμα προκάλεσε την έντονη αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Μάλιστα, ο εκπρόσωπός του, στις 16 Απριλίου 2018, απαντώντας σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε, είπε: «Όσο πλησιάζει η ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας και η έξοδος από τα μνημόνια, τόσο συγκεκριμένοι κύκλοι και μέσα ενημέρωσης επιδιώκουν τη δημιουργία αρνητικών και εσφαλμένων εντυπώσεων προκειμένου να μην επιτρέψουν να βγει η Ελλάδα από την κρίση και τον έλεγχό τους». Η απάντηση έκανε κάποιους γνωστούς στο παρελθόν τηλεοπτικούς «αστέρες», που είναι καταδικασμένοι στη συνείδηση της κοινής γνώμης για την φιλομνημονιακή προπαγάνδα τρόμου μέσα από τα τηλεοπτικά δελτία των 8, να ξυνίσουν τα μούτρα τους.
 
Ρατσισμός με κουκούλα
 
Βέβαια, στη χώρα μας, από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η κρίση, ντόπια διαπλεκόμενα συμφέροντα και τα φερέφωνά τους, με μεγάλη προθυμία έσπευδαν –και συνεχίζουν να το κάνουν- να ταυτιστούν με το μένος της κάθε λογής Δυτικής εφημερίδας και ξένων κύκλων που ήθελαν την Ελλάδα στον γύψο της μιζέριας και της υπανάπτυξης. Τώρα, λοιπόν, που βλέπουν ότι ανοίγονται κάποιες προοπτικές για να ξαναπατήσει η χώρα μας στα πόδια της, περνούν σε κατάσταση υστερίας και παροξυσμού. Μέχρι και γνωστή για τις δεξιές πεποιθήσεις της και για τις αντικυβερνητικές θέσεις της, εφημερίδα «Εστία», το αντελήφθη και το επισήμανε, αφήνοντας, παράλληλα, σαφέστατα υπονοούμενα για Ελληνα «υποβολέα» του κειμένου της FAZ.
 
Ιδού, όμως, κάποια αποσπάσματα από το κείμενο της διόλου φιλο-ΣΥΡΙΖΑΐας εφημερίδας: «Πρώτον –γράφει- το άρθρο είναι γεμάτο ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς για τον ελληνικό λαό. Όχι για την κυβέρνηση, για τον ελληνικό λαό. Δεύτερον, είναι τόσο εμπαθές για την Ελλάδα και τους Έλληνες, ώστε όπως πληροφορούμαι ο έν Αθήναις ανταποκριτής της εφημερίδας ενημέρωσε τις αρχές ότι διαχωρίζει την θέση του από αυτόν τον λίβελλο. Άν είναι ακριβείς οι πληροφορίες που έχω. Και τρίτον και σημαντικότερον, διότι το άρθρο αυτό δεν γράφτηκε στην πραγματικότητα από Γερμανούς. Υπαγορεύτηκε (αν κρίνω από το λεξιλόγιο) από Έλληνες. Και μάλιστα πιθανολογώ από Έλληνες πού έχουν... «εκκρεμότητες». Και αυτοί οι Έλληνες δεν είναι απαραιτήτως πολιτικοί. Έστω και αν το δημοσίευμα αφήνει να πλανάται η εντύπωση ότι γράφτηκε για την υπόθεση Novartis. Έστω και αν αναπαράγει τίς εμμονές ορισμένων περί Βενεζουέλας την στιγμή που το βασικό θέμα συζήτησης στην Αθήνα είναι ό «έρωτας» των ΗΠΑ με τον ΣΥΡΙΖΑ.
 
» (…) Το δύσκολο είναι να κατανοήσει κανείς το μένος των κουκουλοφόρων πού το υπαγόρευσαν για την Ελλάδα και τούς 'Έλληνες. Σέ ένα σημείο του το άρθρο χαρακτηρίζει την Ελλάδα τριτοκοσμική χώρα από οικονομικής άποψης επειδή έχει συγκεκριμένο εξαγωγικό προσανατολισμό. Προσανατολισμό τον όποιο όμως δεν άπέκτησε σήμερα. Ούτε χθες. Αλλά προχθές. Σέ άλλο σημείο, επιτιθέμενοι υποτίθεται στον ΣΥΡΙΖΑ, oι συντάκτες κάνουν λόγο για τον «Homo Graecus», ό όποιος κατά το σοβιετικό πρότυπο είναι «καιροσκόπος και ευθυνόφοβος», είναι «τύπος πολίτη αδιάφορος, ωφελιμιστής και χωρίς συνείδηση. Πρέπει να μισεί κανείς πολύ τον ελληνικό λαό για να τον περιγράφει έτσι. Πρέπει να είναι πολύ ρατσιστής για τούς συμπολίτες του.
 
» (…) Μα και αυτή ή ίδια η αναφορά για την υπόθεση Καρανίκα μυρίζει ρατσισμό του αισχίστου είδους. Δεν επικρίνεται ό Τσίπρας πού διόρισε σέ θέση συμβούλου πρωθυπουργού κάποιον πού δεν έχει πτυχίο πανεπιστημίου. Επικρίνεται επειδή διόρισε ένα «πρώην γκαρσόνι», έναν απλό εργαζόμενο, δηλαδή κατά τον υποβολέα ένα τίποτα. Πολύ φοβάμαι ότι στην πατρίδα μας εκτός από μάρτυρες με κουκούλα έχουμε και ρατσιστές με κουκούλα».
 
Να σημειωθεί πως σε ένα από τα πιο ήπια σημεία του –κατά τα λοιπά, εμετικού- δημοσιεύματος της FAZ, αναφέρονται τα εξής: «Οι θετικές προγνώσεις και η καλή διάθεση δεν εγγυώνται τη νέα αρχή, που συνέχεια υπόσχεται ο Αλέξης Τσίπρας. Στα τέλη Αυγούστου θα πάρουν και πάλι τα κλειδιά στα χέρια τους και δεν θα κάθονται στο τραπέζι της Γερμανίας. «Απώτερος στόχος μας είναι να αποκτήσουμε και πάλι την εθνική κυριαρχία. Επιτέλους ήρθε η ώρα της ελληνικής οικονομίας», δηλώνει ο πρωθυπουργός. Αντίθετα, ο κεντρικός τραπεζίτης Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος σπανίως συμφωνεί με την κυβέρνηση σε οικονομικά ζητήματα, συνηγορεί υπέρ μιας προληπτικής πιστωτικής γραμμής, χρηματοδοτούμενης από τον ΕΜΣ, για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του τρίτου δανειακού προγράμματος».
 
Ο «αρθρογράφος» του Αδωνι
 
Ενας εξ’ αυτών, ο οποίος, όχι μόνο έσπευσε να υπερασπιστεί το κατάπτυστο κείμενο της FAZ, αλλά, με σηκωμένο το φρύδι, όπως το συνήθιζε άλλωστε ως τηλεοπτικός «αστήρ» του παρελθόντος, αλλά και με θράσος χιλίων πιθήκων επετέθη στο υπουργείο Εξωτερικών, ήταν ο νυν αρθρογράφος του «συγκροτήματος Μαρινάκη», γνωστός και για τις βόλτες του με κότερο μαζί με τον Αδωνι Γεωργιάδη, Ι.Πρετεντέρης.
 
Μάλιστα, δεν δίστασε να επιτεθεί σε προσωπικό επίπεδο στον εκπρόσωπο του ΥΠΕΞ. Ποιες «κατηγορίες» βρήκε για να του προσάψει; Κατ’ αρχήν ότι το «δημοσίευμα δεν αφορά την εξωτερική πολιτική», και, ως εκ τούτου δεν έπρεπε να προβεί σε απάντηση. Λες και οι επιθέσεις λάσπης που δέχεται εδώ και χρόνια η χώρα μας από το εξωτερικό, με αφορμή τα οικονομικά ζητήματα, δεν πρέπει να απασχολούν την εξωτερική πολιτική ή η έξοδος από τη μέγγενη της κρίσης δεν πρέπει να ενδιαφέρει το υπουργείο Εξωτερικών.
 
Όμως, ο ευφάνταστος «παντογνώστης» αρθρογράφος δεν σταματάει εκεί. Ανακάλυψε, μάλιστα (και ο ίδιος το θεωρεί λίαν επιβαρυντικό στοιχείο) ότι «κυλάει ΣΥΡΙΖΑΐκο αίμα στις φλέβες» του εκπροσώπου του ΥΠΕΞ. Λες και χρειάζεται να είναι κανείς ΣΥΡΙΖΑ για να υπερασπιστεί τη χώρα του από ρατσιστικά λιβελογραφήματα. Δεν φτάνει που προσπαθεί να πλήξει ένα πρόσωπο το οποίο είναι η δημόσια εικόνα ενός νευραλγικής σημασίας τμήματος του ελληνικού κράτους, του διπλωματικού Σώματος, και με τις ανακοινώσεις και τις δηλώσεις του, δίδει το στίγμα των θέσεων της Αθήνας σε κρίσιμα ζητήματα, όπως τα ελληνοτουρκικά, κ.ο.κ., αλλά δεν μπαίνει καν στον κόπο να σηκώσει ένα τηλέφωνο, και να κάνει λίγο ρεπορτάζ, προκειμένου να πληροφορηθεί για το προφίλ του προσώπου, στο οποίο αναφέρεται, και κατά πόσον τα όσα γράφει ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
 
Αλλά τι να πει κανείς για ένα άτομο, το οποίο, ενώ το 1993 και 1994 υπέγραφε το κείμενο της ονομαζόμενης «πρωτοβουλίας των 300» υπέρ της επίλυσης του Μακεδονικού, με σύνθημα μάλιστα «η ελληνική Μακεδονία είναι ελληνική», τώρα, συντασσόμενος με την ακροδεξιά της ΝΔ και τον Αδωνι Γεωργιάδη, κάνει νέα θεαματική κωλοτούμπα, και κατηγορεί τη σημερινή ελληνική κυβέρνηση για προδοσία, επειδή προσπαθεί να επιλύσει το ονοματολογικό με τα Σκόπια. Τι να πει κανείς για ένα άτομο που, από «αρθρογράφος» του Σταύρου του Ψυχάρη, εν μια νυκτί, δίχως τον παραμικρό ενδοιασμό πέρασε στη δούλεψη του Μαρινάκη!